Criterion 1 – Expected Learning Outcomes
Criterion
Requirements
Quality level assessment
Result
1.1 The programme to show that the expected learning outcomes are appropriately formulated in accordance with an established learning taxonomy, are aligned to the vision and mission of the university, and are known to all stakeholders.
Operational Result
หลักสูตรวิทยาศาสตรบัณฑิต สาขาวิชาการควบคุมจราจรทางอากาศ (หลักสูตรปรับปรุง พ.ศ. 2565)
ได้ออกแบบผลลัพธ์การเรียนรู้ (Expected Learning Outcomes: ELOs) โดยยึดหลัก Outcome-Based Education (OBE) และอ้างอิง Bloom’s Revised Taxonomy เป็นกรอบในการกำหนดระดับพฤติกรรมการเรียนรู้ของผู้เรียนอย่างเป็นระบบ ตั้งแต่ระดับพื้นฐานไปจนถึงระดับสร้างสรรค์ (Remember → Understand → Apply → Analyze → Evaluate → Create) โดยการกำหนด ELOs ถูกถ่ายทอดลงสู่โครงสร้างผลลัพธ์หลายระดับ ได้แก่ Program Learning Outcomes (PLOs), Year Learning Outcomes (YLOs) และ Course Learning Outcomes (CLOs) เพื่อให้เกิดการพัฒนาผู้เรียนแบบลำดับขั้น (progressive learning) และสามารถตรวจสอบความสอดคล้องได้อย่างชัดเจน
หลักสูตรได้จัดทำ Curriculum Mapping เพื่อแสดงความเชื่อมโยงของผลลัพธ์การเรียนรู้ทุกระดับ
โดยกำหนดให้ CLOs สนับสนุน YLOs และ YLOs สนับสนุน PLOs อย่างเป็นระบบ ซึ่งสะท้อนการพัฒนาสมรรถนะของผู้เรียนจากระดับพื้นฐานไปสู่ระดับวิชาชีพ ดังตารางที่ 1.1
ตารางที่ 1.1 ความเชื่อมโยง Learning Taxonomy กับ PLOs, YLOs และ CLOs ของหลักสูตร
| ระดับ Taxonomy | PLOs | YLOs | CLOs (ตัวอย่าง) |
| Remember / Understand | PLO2 (ความรู้เชิงเทคนิค) | ปี 1 | การรับรู้และอธิบายกฎการบิน |
| Apply | PLO3 (ทักษะทางปัญญา) | ปี 2 | การใช้ Phraseology ในการติดต่อสื่อสาร |
| Analyze / Evaluate | PLO5 (ทักษะการวิเคราะห์) | ปี 3 | การวิเคราะห์สถานการณ์การจราจรทางอากาศ |
| Create | PLO2, PLO5 | ปี 4 | การควบคุมสถานการณ์จำลองในห้องปฏิบัติการ (Simulation Room) |
จากตารางแสดงให้เห็นว่า หลักสูตรมีการออกแบบผลลัพธ์การเรียนรู้ที่สอดคล้องกับลำดับขั้นของการเรียนรู้ และสามารถพัฒนาผู้เรียนไปสู่ระดับวิชาชีพได้อย่างเป็นระบบ และ ELOs ของหลักสูตรได้รับการออกแบบให้สอดคล้องกับวิสัยทัศน์ของมหาวิทยาลัยที่กล่าวว่า “เป็นมหาวิทยาลัยที่มีคุณภาพ เป็นที่ยอมรับในระดับชาติและระดับนานาชาติ” และสนับสนุนพันธกิจของมหาวิทยาลัยที่ต้องดำเนินการคือ 1. ผลิตบัณฑิตที่มีสมรรถนะสูงด้านวิชาการ วิชาชีพ และภาษาอังกฤษ 2. พัฒนางานวิจัยและผลงานวิชาการให้เป็นที่ยอมรับในระดับชาติและนานาชาติ 3. พัฒนาศูนย์ความเป็นเลิศทางด้านวิชาการ วิชาชีพ และภาษาอังกฤษ 4. ทำนุบำรุงศิลปวัฒนธรรมไทยและนานาชาติให้เป็นสังคมพหุวัฒนธรรม และ 5. บริหารจัดการองค์กรสู่ความเป็นเลิศ เพื่อเน้นการผลิตบัณฑิตที่มีสมรรถนะสูงทั้งด้านวิชาการ วิชาชีพ และภาษาอังกฤษ รวมถึงการยอมรับในระดับชาติและนานาชาติ ดังตารางที่ 1.2
ตารางที่ 1.2 การเชื่อมโยง PLOs กับ Vision และ Mission ของมหาวิทยาลัย
| PLOs | Vision | Mission |
| PLO2 ความรู้เชิงเทคนิค | คุณภาพระดับสากล | ผลิตบัณฑิตคุณภาพ |
| PLO3 ทักษะปทางปัญญา | การยอมรับระดับนานาชาติ | ความเป็นเลิศวิชาชีพ |
| PLO3 ทักษะการสื่อสาร | ความเป็นสากล | พัฒนาทักษะภาษา |
| PLO5 ทักษะการวิเคราะห์ | ความเชื่อมั่นในวิชาชีพ | สมรรถนะการทำงาน |
การเชื่อมโยงดังกล่าวแสดงให้เห็นว่า หลักสูตรไม่ได้กำหนด ELOs เพียงในเชิงวิชาการ แต่ยังสะท้อน
อัตลักษณ์และทิศทางเชิงยุทธศาสตร์ของมหาวิทยาลัยควบคู่ไปด้วย ซึ่งการการพัฒนา ELOs ดังกล่าวได้ดำเนินการภายใต้กระบวนการมีส่วนร่วมของผู้มีส่วนได้ส่วนเสีย (Stakeholders: SH) อย่างเป็นระบบ ได้แก่ ผู้ใช้บัณฑิต ศิษย์เก่า นักศึกษาปัจจุบัน ผู้เชี่ยวชาญด้านการบิน และคณาจารย์ โดยใช้วิธีการ เช่น การประชุมวิพากษ์หลักสูตร (Curriculum Review) และการให้ข้อเสนอแนะ ดังตารางที่ 1.3
ตารางที่ 1.3 กระบวนการมีส่วนร่วมของ Stakeholders
| Stakeholders | บทบาท | วิธีการมีส่วนร่วม |
| ผู้ใช้บัณฑิต | ผู้ที่ให้ความต้องการเชิงทักษะที่ต้องการในการปฏิบัติงาน | ประชุม/สัมภาษณ์ |
| ศิษย์เก่า | ผู้สะท้อนการใช้งานได้จริงของความรู้และทักษะ | แบบสอบถาม |
| นักศึกษาปัจจุบัน | ผู้เรียน | Feedback รายวิชา |
| ผู้เชี่ยวชาญ | ผู้ที่กำหนดมาตรฐานทางวิชาชีพ | วิพากษ์หลักสูตร |
กระบวนการดังกล่าวช่วยให้ ELOs มีความทันสมัยและสอดคล้องกับความต้องการของอุตสาหกรรมการบินมากขึ้น และกระบวนการวัดและประเมินการบรรลุ PLOs (Assessment of PLOs Achievement) หลักสูตรได้พัฒนาระบบการประเมินแบบหลายระดับ (Multi-level Assessment System) เพื่อวัดความสำเร็จของผู้เรียนในการบรรลุ PLOs อย่างเป็นรูปธรรม ดังตารางที่ 1.4
ตารางที่ 1.4 ระบบการประเมินผลลัพธ์การเรียนรู้
| ระดับ | เครื่องมือประเมิน | วัตถุประสงค์ |
| CLOs | สอบ/Assignment | วัดรายวิชา |
| YLOs | Simulation | วัดสมรรถนะรายปี |
| PLOs | Capstone / Coop | วัดระดับหลักสูตร |
การประเมินระดับหลักสูตร (PLOs Assessment) หลักสูตรใช้เครื่องมือที่หลากหลาย ได้แก่ การสอบปฏิบัติในห้องปฏิบัติการ Simulation (Performance-based assessment) การประเมินจากสถานประกอบการ (Cooperative Education Evaluation) Exit Exam Exit Interview และ Employer Satisfaction Survey ซึ่งผลการประเมินดังกล่าวถูกนำไปใช้ในการปรับปรุงหลักสูตรอย่างต่อเนื่อง เช่น ปรับปรุงรายวิชา (CLOs) ปรับ PLOs ให้สอดคล้องกับ ICAO หรือ ปรับวิธีการสอน (Active Learning / Simulation-based learning) และภายหลังจากการปรับปรุงแก้ไขตามคำแนะนำของผู้ที่มีส่วนได้ส่วนเสียแล้ว ทางสาขาวิชาฯ ได้สื่อสาร ELOs ให้กับผู้ที่มีส่วนได้ส่วนเสียทราบโดยทั่วถึงกันอย่างเป็นระบบผ่านหลายช่องทาง ดังตารางที่ 1.5
ตารางที่ 1.5 การสื่อสารไปยังผู้มีส่วนได้ส่วนเสีย
| ผู้ที่มีส่วนได้ส่วยเสีย (Stakeholders) | วิธีการติดต่อสื่อสาร |
| 1. คณบดีและคณาจารย์ในคณะบริหารธุรกิจ | การประชุมภายในคณะบริหารธุรกิจ |
| 2. คณาจารย์ผู้รับผิดหลักสูตร | การประชุมภายในของสาขาวิชาการควบคุมจราจรทางอากาศ |
| 3. นักศึกษาทุกชั้นปีของสาขาวิชาการควบคุมจราจรทางอากาศ | การปฐมนิเทศน์และชั่วโมงของการพบที่ปรึกษาประจำสัปดาห์ |
| 4. เจ้าหน้าที่ฝ่ายการตลาดของมหาวิทยาลัยนานาชาติเซนต์เทเรซา | การประชุมโปรโมทหลักสูตรของทางมหาวิทยาลัย |
| 5. คณะอาจารย์แนะแนวทั่วประเทศ | การศึกษาดูงานของอาจารย์แนะแนวทั่วประเทศ ณ มหาวิทยาลัยนานาชาติเซนต์เทเรซา |
| 6. นักเรียนชั้นมัธยมศึกษาชั้นปีที่ 6 และผู้ปกครองทั่วประเทศ | เว็บไซต์ของมหาวิทยาลัยฯ และ Platform โซเชียลมีเดียต่าง ๆ ของทางสาขาวิชาฯ อาทิเช่น Facebook และ Tiktok |
เพื่อโปรโมทสาขาวิชาฯและหลักสูตรให้ผู้ที่สนใจที่จะเข้ามาศึกษาต่อเข้ามาสมัครและทำการเรียนการสอนในปีการศึกษาถัดไป
Evidence
| ID_Evidence | Name_Evidence |
| 1.1-1 | มคอ. 2 |
| 1.1-2 | รายงานการวิพากย์หลักสูตร |
| 1.1-3 | Mapping PLOs แต่ละรายวิชา |
| 1.1-4 | การประชุมภายในหลักสูตร ATC |
| 1.1-5 | รายงานการปฐมนิเทศน์นักศึกษา |
| 1.1-6 | ภาพ วิดีโอ และเว็บไซต์โปรโมทหลักสูตร |
| 1.1-7 | เว็บไซต์ และ Tiktok การโมทหลักสูตร |
| 1.1-8 | โบชัวร์ โปรโมทหลักสูตร |
1.2 The programme to show that the expected learning outcomes for all courses are appropriately formulated and are aligned to the expected learning outcomes of the programme.
Operational Result
หลักสูตรได้ดำเนินการออกแบบและพัฒนาผลการเรียนรู้ที่คาดหวังของรายวิชา (Course Learning Outcomes: CLOs) ให้มีความเหมาะสม ชัดเจน และสอดคล้องกับผลการเรียนรู้ที่คาดหวังของหลักสูตร (Programme Learning Outcomes: PLOs) อย่างเป็นระบบ โดยใช้แนวคิด Outcome-Based Education (OBE) เป็นกรอบในการออกแบบการเรียนการสอนและการประเมินผล โดยขั้นตอนในการพัฒนาหลักสูตร ได้กำหนด PLOs โดยอ้างอิงจากมาตรฐานคุณวุฒิระดับอุดมศึกษาแห่งชาติ (TQF) และความต้องการของผู้มีส่วนได้ส่วนเสีย (Stakeholders) เช่น ผู้ใช้บัณฑิต ศิษย์เก่า และผู้เชี่ยวชาญในภาคอุตสาหกรรมการบิน จากนั้นจึงดำเนินการ “ถอด PLOs สู่รายวิชา”
ผ่านกระบวนการ Curriculum Mapping เพื่อให้มั่นใจว่า CLOs ของทุกรายวิชาสามารถสนับสนุนและขับเคลื่อนให้ผู้เรียนบรรลุ PLOs ได้อย่างครบถ้วน
การกำหนด CLOs ในแต่ละรายวิชามีการดำเนินการอย่างเป็นระบบ โดยคณะผู้สอนได้ร่วมกันออกแบบผลการเรียนรู้ให้สอดคล้องกับระดับของผู้เรียนในแต่ละชั้นปี (Year-based progression) และครอบคลุมทั้ง 5 ด้าน ได้แก่
- ด้านคุณธรรมและจริยธรรม
- ด้านความรู้
- ด้านทักษะทางปัญญา
- ด้านทักษะความสัมพันธ์ระหว่างบุคคลและความรับผิดชอบ
- ด้านทักษะการวิเคราะห์เชิงตัวเลข การสื่อสาร และการใช้เทคโนโลยี
นอกจากนี้ CLOs ยังถูกออกแบบให้สอดคล้องกับ Bloom’s Taxonomy โดยมีการไล่ระดับความซับซ้อนของการเรียนรู้จากระดับพื้นฐานไปสู่ระดับสูง เช่น การจดจำ (Remembering) ความเข้าใจ (Understanding) การประยุกต์ใช้ (Applying) การวิเคราะห์ (Analyzing) และการสร้างสรรค์ (Creating) ซึ่งหลักสูตรได้กำหนดกลไกการเชื่อมโยงระหว่าง CLOs, การจัดการเรียนการสอน (Teaching & Learning Activities: TLAs) และ
การประเมินผล (Assessment Methods: AMs) ผ่านแนวคิด Constructive Alignment โดยแต่ละ CLO จะมีการกำหนดกิจกรรมการเรียนรู้และวิธีการประเมินที่สอดคล้องกันอย่างชัดเจน เช่น
- CLO ด้านจริยธรรม → ใช้การสังเกตพฤติกรรมและการประเมินผลงาน
- CLO ด้านความรู้ → ใช้การสอบและการอภิปราย
- CLO ด้านทักษะ → ใช้โครงงาน การนำเสนอ และการปฏิบัติจริง
เพื่อให้มั่นใจในความสอดคล้องและคุณภาพ หลักสูตรได้ดำเนินการตรวจสอบความเชื่อมโยงของ CLOs และ PLOs ผ่านตาราง Curriculum Mapping และมีการทวนสอบ (Verification) โดยคณะกรรมการหลักสูตรเป็นประจำ
ทุกปี รวมถึงการใช้ข้อมูลสะท้อนกลับจากผู้เรียนและผู้ใช้บัณฑิตในการปรับปรุง CLOs อย่างต่อเนื่อง นอกจากนี้ หลักสูตรยังมีการวิเคราะห์ช่องว่าง (Gap Analysis) เพื่อประเมินว่า PLOs ทุกข้อได้รับการสนับสนุนจากรายวิชาอย่างเพียงพอ และไม่มีความซ้ำซ้อนหรือขาดหาย พร้อมทั้งมีการปรับปรุงรายวิชาให้สอดคล้องกับบริบทที่เปลี่ยนแปลง เช่น เทคโนโลยีใหม่ (AI) หรือความต้องการของตลาดแรงงาน ซึ่งแสดงให้เห็นว่าหลักสูตรมีระบบการออกแบบและบริหารจัดการผลการเรียนรู้ที่มีประสิทธิภาพ ทำให้ CLOs ของทุกรายวิชามีความเหมาะสม สอดคล้อง และสามารถสนับสนุนการบรรลุ PLOs ได้อย่างเป็นรูปธรรม ดังตารางที่ 2.1
ตารางที่ 2.1 ตารางสรุปความเชื่อมโยง (Curriculum Alignment Table)
| PLOs | รายวิชาที่เกี่ยวข้อง | CLOs ที่สนับสนุน | วิธีการสอน (TLAs) | วิธีประเมิน (AMs) |
| PLO1 คุณธรรมจริยธรรม | วิชาศึกษาทั่วไป | ปฏิบัติตนตามจรรยาบรรณ | มอบหมายงาน/กิจกรรม | สังเกตพฤติกรรม / ประเมินผลงาน |
| PLO2 ความรู้ | วิชาเฉพาะ | อธิบายและประยุกต์ใช้ความรู้ | บรรยาย/อภิปราย | สอบข้อเขียน / นำเสนอ |
| PLO3 ทักษะปัญญา | วิชาแกน | วิเคราะห์และแก้ปัญหา | กรณีศึกษา / Problem-based | โครงงาน / รายงาน |
| PLO4 ความรับผิดชอบ | วิชาปฏิบัติ | ทำงานเป็นทีม | กลุ่มสัมพันธ์ | ประเมินเพื่อน / อาจารย์ |
| PLO5 การสื่อสาร/IT | ทุกหมวดวิชา | ใช้เทคโนโลยีและสื่อสาร | นำเสนอ / Digital tools | Presentation / Portfolio |
และสามารถสะท้อนความสำเร็จของหลักสูตรผ่านการจัดทำ MOU ของผู้ประกอบการจาก
บริษัท Bangkok Flight Service ที่ได้เล็งเห็นถึงความสามารถและทักษะด้านต่าง ๆ ของนักศึกษาและเชื่อมั่นว่านักศึกษาของสาขาเราสามารถปฏิบัติงานให้แก่องค์กรของตนได้เป็นอย่างดี จึงเป็นข้อพิสูจน์ได้ว่าหลักสูตรของเรามีการจัดการเรียนรู้ที่ดี รายวิชาต่าง ๆ มีความทันสมัย นักศึกษาสามารถนำความรู้ที่ได้มาไปใช้ในการปฏิบัติงานได้ตรงตามวัตถุประสงค์ของหลักสูตร และสะท้อนผ่านภาวะการมีงานทำของศิษย์เก่าที่จบไปแล้ว ดังกราฟภาวะการมีงานทำของบัณฑิตสาขาวิชาการควบคุมจราจรทางอากาศ ดังนี้
ภาวะการมีงานทำ ATC ปี 2563 – 2567
Evidence
1.3 The programme to show that the expected learning outcomes consist of both generic outcomes (related to written and oral communication, problem solving, information technology, teambuilding skills, etc) and subject specific outcomes (related to knowledge and skills of the study discipline).
Operational Result
หลักสูตรวิทยาศาสตรบัณฑิต สาขาวิชาการควบคุมจราจรทางอากาศ (หลักสูตรนานาชาติ พ.ศ. 2565)
ได้ออกแบบและพัฒนาผลลัพธ์การเรียนรู้ที่คาดหวัง (Expected Learning Outcomes: ELOs) โดยยึดหลัก Outcome-Based Education (OBE) และสอดคล้องกับมาตรฐานสากลด้านการบิน โดยเฉพาะแนวทางของ ICAO รวมถึงกรอบมาตรฐานคุณวุฒิระดับอุดมศึกษาแห่งชาติ (TQF) ทั้งนี้หลักสูตรได้จำแนกผลลัพธ์การเรียนรู้ออกเป็น 2 มิติหลัก ได้แก่
(1) ผลลัพธ์ทั่วไป (Generic Outcomes) และ (2) ผลลัพธ์เฉพาะสาขาวิชา (Subject-specific Outcomes) โดยมีการออกแบบให้เกิดการบูรณาการทั้งสองส่วนอย่างเป็นระบบผ่านโครงสร้างหลักสูตร การจัดการเรียนการสอน และการประเมินผล
1. การดำเนินการด้านผลลัพธ์ทั่วไป (Generic Outcomes)
หลักสูตรมุ่งพัฒนาทักษะทั่วไปที่จำเป็นในศตวรรษที่ 21 ได้แก่ การสื่อสาร การคิดวิเคราะห์ การใช้เทคโนโลยีสารสนเทศ และการทำงานเป็นทีม โดยดำเนินการอย่างเป็นรูปธรรม ดังนี้
1.1 หลักสูตรกำหนดให้มีรายวิชาศึกษาทั่วไปและรายวิชาภาษา (เช่น English 1–4 และ Aviation English) เป็นกลไกหลักในการพัฒนาทักษะการสื่อสารทั้งการพูด ฟัง อ่าน และเขียน โดยจัดให้มีการเรียนรู้แบบ Intensive Course ตั้งแต่ชั้นปีที่ 1 และต่อเนื่องตลอดหลักสูตร ซึ่งช่วยให้นักศึกษาสามารถใช้ภาษาอังกฤษในบริบทวิชาชีพได้จริง
1.2 หลักสูตรใช้ Active Learning และ Problem-based Learning เพื่อพัฒนาทักษะการคิดวิเคราะห์และการแก้ปัญหา โดยนักศึกษาจะได้รับโจทย์สถานการณ์และกรณีศึกษาต่าง ๆ เช่น ปัญหาการเขียนรายงานหรือ
การตัดสินใจในสถานการณ์จำลอง เพื่อฝึกการวิเคราะห์และเลือกแนวทางที่เหมาะสม
1.3 หลักสูตรบูรณาการการใช้เทคโนโลยีสารสนเทศผ่านรายวิชาคอมพิวเตอร์และรายวิชาเฉพาะทาง เช่น เรดาร์และระบบสื่อสารการบิน โดยเน้นการใช้เทคโนโลยีเพื่อการสืบค้น วิเคราะห์ และประยุกต์ใช้ข้อมูลอย่างมีประสิทธิภาพ
1.4 หลักสูตรส่งเสริมทักษะการทำงานเป็นทีมผ่านกิจกรรมกลุ่ม เช่น รายงาน การระดมสมอง และ
การจำลองสถานการณ์ ซึ่งช่วยให้นักศึกษาพัฒนาทักษะการสื่อสาร การประสานงาน และความรับผิดชอบร่วมกัน
ทั้งนี้ ทุกกิจกรรมมีการกำหนด ตัวชี้วัดผลลัพธ์ (KPIs) เช่น ความสามารถในการนำเสนอ การเขียนรายงาน และการทำงานเป็นทีม เพื่อให้สามารถประเมินผลได้อย่างเป็นรูปธรรม
2. การดำเนินการด้านผลลัพธ์เฉพาะสาขาวิชา (Subject-specific Outcomes)
หลักสูตรได้กำหนดผลลัพธ์เฉพาะสาขาวิชาโดยสอดคล้องกับมาตรฐานวิชาชีพด้านการควบคุมจราจรทางอากาศ และวัตถุประสงค์ของหลักสูตร ซึ่งครอบคลุมทั้งด้านความรู้ ทักษะ และสมรรถนะวิชาชีพ ดังนี้
2.1 ด้านความรู้ (Knowledge) นักศึกษาจะได้รับการพัฒนาให้มีความเข้าใจในหลักการบิน กฎจราจรทางอากาศ อุตุนิยมวิทยาการบิน เทคโนโลยีการควบคุมจราจรทางอากาศ และภาษาด้านการบิน ซึ่งถ่ายทอดผ่านรายวิชาพื้นฐานและรายวิชาชีพบังคับ
2.2 ด้านทักษะ (Skills) หลักสูตรเน้นการฝึกการตัดสินใจอย่างรวดเร็ว การวิเคราะห์สถานการณ์ และการสื่อสารกับนักบิน โดยใช้ simulation-based learning เช่น รายวิชาปฏิบัติการจำลองจราจรทางอากาศ (Aerodrome / Radar Simulation) เพื่อสร้างประสบการณ์ใกล้เคียงสถานการณ์จริง
2.3 ด้านสมรรถนะเฉพาะทาง (Professional Competencies) นักศึกษาจะสามารถปฏิบัติงานควบคุมจราจรทางอากาศ การวางแผนเส้นทางการบิน การจัดการสถานการณ์ฉุกเฉิน และการใช้ระบบเทคโนโลยีที่เกี่ยวข้องได้อย่างมีประสิทธิภาพ
นอกจากนี้ หลักสูตรยังบูรณาการการฝึกประสบการณ์จริงผ่าน การฝึกสหกิจศึกษา (Cooperative Education) ซึ่งช่วยให้นักศึกษาสามารถนำความรู้ไปประยุกต์ใช้ในสถานประกอบการ การแก้ไขปัญหาเฉพาะหน้า และการทำงานจริง
3. การบูรณาการผลลัพธ์ทั้งสองประเภท
หลักสูตรได้ออกแบบให้ Generic Outcomes และ Subject-specific Outcomes ไม่แยกขาดจากกัน
แต่เป็นการบูรณาการในทุกระดับให้สอดคล้องแทรกเข้าไปอยู่ด้วยกันอย่างลงตัว ได้แก่
- ระดับรายวิชา (Course level): เช่น การใช้ภาษาอังกฤษในการสื่อสารทางด้านการบิน
- ระดับกิจกรรมการเรียนรู้: เช่น การทำงานเป็นทีมใน simulation class
- ระดับประสบการณ์วิชาชีพ: เช่น การฝึกงานหรือสหกิจศึกษา
ซึ่งการบูรณาการดังกล่าวทำให้ผู้เรียนสามารถพัฒนาทั้ง “ทักษะทั่วไป” และ “สมรรถนะวิชาชีพ”
ไปพร้อม ๆ กัน ส่งผลให้บัณฑิตมีความพร้อมในการทำงานในบริบทนานาชาติอย่างแท้จริง
ตารางที่ 3.1 ตัวอย่าง Generic Outcomes และ Subject-specific Outcomes
| ประเภทผลลัพธ์ | ผลลัพธ์การเรียนรู้ | วิธีดำเนินการ | รายวิชา/กิจกรรมสนับสนุน | ตัวชี้วัดความสำเร็จ |
| Generic | การสื่อสาร (พูด ฟัง อ่าน เขียน) | Intensive English + Presentation | English 1–4, Aviation English | คะแนนสอบ/การนำเสนอ |
| Generic | การแก้ปัญหา | Problem-based learning | รายงาน, กรณีศึกษา | ความสามารถวิเคราะห์และการตัดสินใจ |
| Generic | IT Skills | ใช้เทคโนโลยีในการเรียน | Computer Applications | การใช้โปรแกรม/ค้นข้อมูล |
| Generic | Teamwork | กลุ่มกิจกรรม/โครงงาน | Project-based learning | การประเมินกลุ่ม |
| Specific | ความรู้ ATC | บรรยาย + case study | Air Law, Meteorology | ผลสอบ |
| Specific | ทักษะการควบคุมจราจร | Simulation-based learning | Radar Simulation | Performance ใน simulation class |
| Specific | การตัดสินใจ | Scenario training | ATC Operations | ความเร็ว/ความถูกต้อง |
| Specific | สมรรถนะวิชาชีพ | สหกิจศึกษา | Cooperative Education | Feedback จากสถานประกอบการ |
Evidence
| ID_Evidence | Name_Evidence |
| 1.3-1 | รายวิชาตลอดหลักสูตร |
| 1.3-2 | ผลการศึกษา Pre-Test and Post-Test |
| 1.3-3 | ผลคะแนนโทอิคนักศึกษาชั้นปีที่ 4 |
| 1.3-4 | ผลการเรียนของนักศึกษารายชั้นปี |
1.4 The programme to show that the requirements of the stakeholders, especially the external stakeholders, are gathered, and that these are reflected in the expected learning outcomes.
Operational Result
สาขาวิชาฯ ดำเนินการตามคำแนะนำของผู้ทรงคุณวุฒิ สถานประกอบการ ศิษย์เก่า ศิษย์ปัจจุบัน และอาจารย์ประจำหลักสูตร เพื่อให้บรรลุตามความต้องการของผู้มีส่วนได้ส่วนเสียในการประชุมปรับปรุงหลักสูตรสาขาวิชาการควบคุมจราจรทางอากาศปีการศึกษา 2565 โดยได้ปรับปรุงรายวิชาที่มีอยู่ให้มีเนื้อหาที่ทันสมัยขึ้น และปรับลดรายวิชาที่อาจจะไม่จำเป็นและล้าสมัยลง เพื่อให้นักศึกษาได้มีความรู้ที่เหมาะสม ทันสมัย และสามารถนำความรู้ที่ได้ไปสอบแข่งขันหรือไปปฏิบัติงานหลังสำเร็จการศึกษาตามคำชี้แนะของของผู้มีส่วนได้ส่วนเสีย โดยมีรายละเอียดดังตาราง ต่อไปนี้
| ผู้มีส่วนได้ ส่วนเสียภายนอก | หน่วยงาน/องค์กร | ความต้องการของ ผู้มีส่วนได้ส่วนเสีย | การดำเนินการของหลักสูตร |
| 1. ศิษย์เก่า และศิษย์ปัจจุบัน | มหาวิทยาลัยนานาชาติเซนต์เทเรซา | ต้องการให้หลักสูตรควบรวมรายวิชาที่มีเนื้อหาการเรียนการเรียนที่ใกล้เคียงกัน เข้าด้วย เพื่อจะได้เป็นการเรียนที่ไม่ซ้ำซ้อนและประหยัดเวลาในการเรียนการสอน | สาขาวิชาฯ ได้ดำเนินการตามคำเรียกร้องของศิษย์เก่า และศิษย์ปัจจุบัน โดยได้มีการควบรวมรายวิชาที่มีความคล้ายคลึงกัน หรือเนื้อหารายวิชาที่ใกล้เคียงกัน เข้าไว้ด้วยกัน ได้แก่ 1. รายวิชา 223215 Flight Planning and 223 216 Airline Ramp Control เปลี่ยนเป็นราวิชา 223 116 Airline Ramp Control และเพิ่มจำนวนหน่วยกิตจาก 2 หน่วยกิต เป็น 3 หน่วยกิต 2. รายวิชา 223 209 Civil Aviation Authority and 223 213 Aviation Safety and Security เปลี่ยนเป็นราวิชา 223 213 Aviation Safety และเพิ่มจำนวนหน่วยกิตจาก 2 หน่วยกิต เป็น 3 หน่วยกิต |
| สถานประกอบการ | Bangkok Aviation Center (BAC) | ต้องการให้สาขาวิชาฯ เพิ่มเติมเนื้อการเรียนการสอนเกี่ยวกับระบบต่าง ๆ ที่ใช้ภายในสนามบิน | สาขาวิชาฯ ได้ดำเนินการตามคำแนะนำของสถานประกอบการ โดยใน รายวิชา 223 116 Airline Ramp Control ได้มีการเพิ่มเติมเนื้อหาภายในให้ทันสมัยและนำความรู้เรื่องเทคโนโลยีสมัยใหม่เข้ามาใช้ในการเรียนการสอน เช่น ระบบ VDGS (Visual Docking Guidance System) รายวิชา 222 407 Airport Operation Management ได้มีการเพิ่มเติมเนื้อหาเกี่ยวกับระบบเทคโนโลยี และอุปกรณ์อัตโนมัติในสนามบินเข้ามาเพิ่มเติม เพื่อให้นักศึกษาสามารถใช้ความรู้ที่ได้ไปใช้ในการปฏิบัติงานหรือการเดินทางได้ถูกต้อง เช่นระบบเช็คอินด้วยเอง ระบบโหลดกระเป๋าอัตโนมัติ ระบบปริ้นบัตรโดยสารด้วยเครื่อง KIOSK รายวิชา 223 226 Radar Approach Control Simulation ได้มีการเพิ่มเติมหาเกี่ยวกับ ระบบ GPS, RNAV, GNSS, and Satellite เข้ามาในการเรียนการสอนในการฝึกปฏิบัติ ณ ห้องปฏิบัติการควบคุมจราจรทางอากาศ |
สำหรับการนิเทศน์ศึกษาทางสถานประกอบการ และหัวหน้างานได้เสนอแนะให้ทางสาขาวิชาขยายระยะเวลาการฝึกงานให้เพิ่มมากขึ้น เพื่อให้นักศึกษาได้เรียนรู้งานได้อย่างเต็มที่และมีความพร้อมใน
การปฏิบัติงานจริงหลังจากจบการศึกษา พร้อมทั้งเสนอแนะให้ทางสาขาวิชาฯ ดำเนินการเพิ่มเติมรายวิชาที่เกี่ยวกับโดรนเข้ามาบรรจุในหลักสูตรด้วย เนื่องจากในปัจจุบัน โดรนได้เข้ามามีบทบาทและอิทธิพลต่อวงการการบินเพิ่มมากขึ้น ทั้งเชิงพาณิชย์ที่ใช้โดรนในการขนส่ง ทางด้านบรรเทิงที่ใช้โดรนในการถ่ายทำหนังหรือภาพยนต์ และทางด้านการเกษตรที่ใช้โดรนในการฉีดพ่นยากำจัดศัตรูพืชหรือว่านเมล็ดข้าว ซึ่งโดรนเหล่านี้อาจจะไปรบกวนพื้นที่ที่ใช้ในการทำการบินได้ ดังนั้น กพท. หรือ กรมการบินพลเรือนระหว่างประเทศ จึงได้ออกกฎหมายข้อบังคับการใช้โดรนออกมา เพื่อป้องกันการเกิดอุบัติและการสูญเสียทั้งร่างกายและทรัพสินธ์ระหว่างการชนกันของอากาศยานและโดรน ดังนั้น นักศึกษาที่เรียนเกี่ยวข้องกับการควบคุมจราจรทางอากาศ การจัดการการบิน หรืออุตสาหกรรมการบินควรจะรู้กฎระเบียบข้อบังคับเหล่านี้ เพื่อเป็นการเพิ่มพูนความรู้และทักษะที่จำเป็นให้แก่ตนเองอีกทางหนึ่งด้วย ส่วนในเรื่องด้านความรู้ความเข้าใจ ด้านทักษะ ด้านเทคโนโลยีสารสนเทศ และด้านทักษะเฉพาะทาง นักศึกษาสาขาวิชาควบคุมจราจรทางอากาศสามารถนำความรู้ที่ได้เรียนมาไปปรับใช้ระหว่างการฝึกงานได้เป็นอย่างดี เช่น การแก้ปัญหาเฉพาะหน้า การทำงานเป็นทีม การวางแผนเส้นทางการบิน การสื่อสารระหว่างรุ่นพี่ เพื่อนร่วมงาน และพนักงานคนอื่น ๆ ซึ่งสะท้อนให้เห็นถึงผลลัพธ์การเรียนรู้ที่นักศึกษาพึงมีหลังจากจบการศึกษาของหลักสูตร
สาขาวิชาฯ ได้มีการประชุมภายในเกี่ยวกับเรื่องนี้และเห็นสมควรให้มีการบรรจุรายวิชาที่เกี่ยวกับโดรนเข้ามาในหลักสูตรเพิ่มอีก 1 วิชา ในการปรับปรุงหลักสูตรครั้งถัดไป เพื่อเป็นการเตรียมความรู้และความพร้อมให้แก่นักศึกษาเกี่ยวกับกฎระเบียบ และวิธีการใช้โดรนให้ถูกต้องตามกฎหมาย พร้อมกันนี้ยังได้ปรึกษาหารือกับอาจารย์ประจำหลักสูตรสาขาวิชาควบคุมจราจรทางอากาศทุกท่านเกี่ยวกับารขยายระยะเวลาการฝึกงานออกไปตามข้อเรื่องร้องของสถานประกอบการ โดยการข้อสรุปจากการประชุมในครั้งนี้เห็นควรให้ขยายระยะเวลาการฝึกสหกิจศึกษาออกไปจาก 3 เดือน เป็น 4 เดือน เพื่อให้นักศึกษาคุ้นเคยและเรียนรู้งานกับสถานประกอบการให้เต็มที่และพร้อมปฏิบัติงานเมื่อสำเร็จการศึกษา โดยมีรายละเอียดการดำเนินงานตามแนะนำจากการนิเทศน์ศึกษา ดังนี้
| ผู้มีส่วนได้ส่วนเสียภายนอก | ข้อเสนอแนะ | การดำเนินการ |
| หัวหน้างาน สายการบิน ออล นิปปอน แอร์เวย์ | ต้องการให้สาขาวิชาฯขยายระยะเวลาการฝึกงานจากเดิม 3 เดือน เป็น 4 เดือน เพื่อที่นักศึกษาได้เรียนรู้งานได้มากขึ้น | สาขาฯวิชาได้มีการประชุมภายในและจะดำเนินการเรื่องนี้ในการปรับปรุงพัฒนาหลักสูตรครั้งถัดไปในปี พ.ศ. 2569 |
| ตัวแทน สายการบิน บางกอกแอร์เวย์ส | ||
| หัวหน้างานสนามบิน Bangkok Aviation Center (BAC) | ต้องการให้สาขาวิชาฯ ดำเนินการเพิ่มเติมรายวิชาโดรนเข้าไปบรรจุในหลักสูตร เพื่อเป็นการเพิ่มพูนความรู้ให้แก่นักศึกษาเกี่ยวเทคโนโลยีสมัยใหม่ | สาขาฯวิชาได้มีการประชุมภายในและจะดำเนินการเรื่องนี้ในการปรับปรุงพัฒนาหลักสูตรครั้งถัดไปในปี พ.ศ. 2569 |
| หัวหน้างานด้านความปลอดภัย การท่าอากาศยานแห่งประเทศไทย (ดอนเมือง) |
Evidence
| ID_Evidence | Name_Evidence |
| 1.4-1 | รายงานการประชุมเรื่องเพิ่มเติมรายวิชาเกี่ยวกับโดรนและการขยายระยะเวลาการฝึกงาน |
| 1.4-2 | แบบประเมินผลการฝึกงานของนักศึกษาและข้อเสนอแนะจากสถานประกอบการ |
1.5 The programme to show that the expected learning outcomes are achieved by the students by the time they graduate
Operational Result
หลักสูตรวิทยาศาสตรบัณฑิต สาขาวิชาการควบคุมจราจรทางอากาศ ได้ออกแบบระบบการดำเนินงานเพื่อให้มั่นใจว่านักศึกษาทุกคนสามารถบรรลุผลลัพธ์การเรียนรู้ที่คาดหวัง (Expected Learning Outcomes: ELOs)
ได้อย่างเป็นรูปธรรมเมื่อสำเร็จการศึกษา โดยใช้แนวคิด Outcome-Based Education (OBE) เป็นกรอบหลักในการพัฒนาและบริหารหลักสูตรอย่างเป็นระบบ
การดำเนินการเริ่มจากการกำหนด ELOs ที่สอดคล้องกับมาตรฐานวิชาชีพด้านการบิน ความต้องการของผู้ใช้บัณฑิต และบริบทของอุตสาหกรรมการบินที่มีความปลอดภัยเป็นหัวใจสำคัญ จากนั้นจึงมีการแปลง ELOs สู่ระดับรายวิชา (Curriculum Mapping) โดยกำหนดความรับผิดชอบของแต่ละรายวิชาในการพัฒนาผลลัพธ์
การเรียนรู้ด้านต่าง ๆ ได้แก่ ความรู้ ทักษะทางวิชาชีพ ทักษะการสื่อสารภาษาอังกฤษ คุณธรรม จริยธรรม และการคิดวิเคราะห์ โดยหลักสูตรมีการออกแบบ เส้นทางการเรียนรู้ (Learning Progression) อย่างเป็นลำดับขั้นจากพื้นฐานไปสู่ขั้นสูง ดังนี้
- ชั้นปีที่ 1–2 เน้นการสร้างพื้นฐานด้านภาษา ความรู้การบิน และกฎระเบียบ
- ชั้นปีที่ 2–3 เน้นการฝึกทักษะเฉพาะด้าน เช่น การควบคุมจราจรทางอากาศในรูปแบบต่าง ๆ
- ชั้นปีที่ 3–4 เน้นการปฏิบัติจริงผ่าน simulation และการฝึกสหกิจศึกษา ซึ่งเป็นกลไกสำคัญในการวัดผลลัพธ์ระดับสูง (High-order outcomes) เช่น การตัดสินใจ การแก้ปัญหา และการทำงานภายใต้ความกดดัน ซึ่งสะท้อนสมรรถนะวิชาชีพจริง
ด้านการจัดการเรียนการสอน หลักสูตรใช้ Active Learning และ Experiential Learning เช่น การเรียนรู้จากสถานการณ์จำลอง (Simulation-based learning) การฝึกปฏิบัติในห้องปฏิบัติการ การทำรายงานและการทำงานเป็นทีม และการฝึกงานในสถานประกอบการจริง เพื่อให้ผู้เรียนสามารถเชื่อมโยงทฤษฎีกับ
การปฏิบัติได้อย่างมีประสิทธิภาพ
ด้านการประเมินผลถูกออกแบบให้เป็น Assessment for Learning และ Assessment of Learning โดยใช้เครื่องมือที่หลากหลาย เช่น การสอบข้อเขียน (วัดความรู้) การประเมินภาคปฏิบัติ (วัดทักษะ) การประเมินจาก Simulation การประเมินจากสถานประกอบการ (Workplace assessment) และการประเมินด้านพฤติกรรมและจริยธรรม นอกจากนี้ หลักสูตรยังมี ระบบทวนสอบ (Verification & Moderation) เช่น
การทวนสอบผลสัมฤทธิ์ระดับรายวิชา การประเมินความพึงพอใจของผู้ใช้บัณฑิต และการติดตามบัณฑิต (Graduate tracking) เพื่อตรวจสอบว่า ELOs บรรลุผลจริง และนำข้อมูลไปใช้ในการปรับปรุงหลักสูตรอย่างต่อเนื่อง (Continuous Quality Improvement: CQI)
อีกทั้ง หลักสูตรยังได้มีการกำหนด Milestones ของผลลัพธ์การเรียนรู้ในแต่ละชั้นปี และมีการติดตามความก้าวหน้าของนักศึกษาเป็นรายบุคคลผ่านระบบอาจารย์ที่ปรึกษา เพื่อให้สามารถแก้ไขปัญหาได้ทันเวลา และรับประกันว่านักศึกษาทุกคนจะมีสมรรถนะครบถ้วนตาม ELOs ก่อนสำเร็จการศึกษา จากกระบวนการดังกล่าว แสดงให้เห็นว่า หลักสูตรมีระบบที่ชัดเจน เชื่อมโยง และตรวจสอบได้ในการทำให้ผู้เรียนบรรลุผลลัพธ์การเรียนรู้ที่คาดหวังอย่างแท้จริง
ตารางที่ 5.1 ตารางสรุปการดำเนินการ (Programme to Achieve ELOs)
| องค์ประกอบ | แนวทางดำเนินการ | ตัวอย่างในหลักสูตร | หลักฐาน |
| 1. การกำหนด ELOs | กำหนดผลลัพธ์สอดคล้องมาตรฐานวิชาชีพและอุตสาหกรรม | ทักษะของ ATC, ภาษาอังกฤษการบิน, ความปลอดภัยการบิน | เอกสารหลักสูตร หมวด 4 |
| 2. Curriculum Mapping | เชื่อมโยง ELOs กับรายวิชา | รายวิชา Aviation English, ATC Simulation | แผนที่การกระจาย CLOs |
| 3. Learning Progression | จัดลำดับการเรียนรู้จากพื้นฐาน → ขั้นสูง | ปี 1 ภาษา → ปี 3 Simulation → ปี 4 สหกิจ | แผนการศึกษา 4 ปี |
| 4. Teaching & Learning | ใช้ Active/Experiential Learning | Simulation, Lab, Project | แผนการสอนรายวิชา |
| 5. Assessment | ใช้เครื่องมือหลากหลาย | ข้อสอบ, การปฏิบัติ, workplace | Rubrics, แบบประเมิน |
| 6. Work-integrated Learning | เรียนรู้จากสถานการณ์จริง | สหกิจศึกษา 1 ภาคการศึกษา | รายงานฝึกงาน |
| 7. Milestone Monitoring | ติดตามผลลัพธ์รายชั้นปี | ELOs รายปี | รายงานความก้าวหน้า |
| 8. Verification | ทวนสอบผลสัมฤทธิ์ | Internal moderation | รายงาน QA |
| 9. Stakeholder Feedback | รับ feedback จากผู้ใช้บัณฑิต | Employer satisfaction | แบบสอบถาม |
| 10. CQI | ปรับปรุงหลักสูตรต่อเนื่อง | ปรับหลักสูตรทุก 5 ปี | รายงานปรับปรุง |
Evidence
| ID_Evidence | Name_Evidence |
| 1.5-1 | มคอ. 2 |
| 1.5-2 | รายงานการฝึกสหกิจศึกษา |
| 1.5-3 | รายงาน QA 2565-2567 |
| 1.5-4 | Employer satisfaction |
| 1.5-5 | รายงานปรับปรุงหลักสูตร |
Self-Assessment
| Requirements | Result | Score |
| 1.1 The programme to show that the expected learning outcomes are appropriately formulated in accordance with an established learning taxonomy, are aligned to the vision and mission of the university, and are known to all stakeholders. | / | 1 |
| 1.2 The programme to show that the expected learning outcomes for all courses are appropriately formulated and are aligned to the expected learning outcomes of the programme. | / | 1 |
| 1.3 The programme to show that the expected learning outcomes consist of both generic outcomes and subject specific outcomes. | / | 1 |
| 1.4 The programme to show that the requirements of the stakeholders, especially the external stakeholders, are gathered, and that these are reflected in the expected learning outcomes. | / | 1 |
| 1.5 The programme to show that the expected learning outcomes are achieved by the students by the time they graduate | / | 1 |
| Overall | 5 | |