Criteria 2.1 การจัดทำกลยุทธ์ (Strategy Development)
Requirements
Quality level assessment
Result 2.1
การจัดทำแผนกลยุทธ์ของคณะบริหารธุรกิจ ประจำปีการศึกษา 2568
คณบดีคณะบริหารธุรกิจได้ร่วมวางแผนยุทธศาสตร์กับคณะกรรมการบริหารของมหาวิทยาลัย ซึ่งมีรองอธิการบดีฝ่ายแผนและวิจัย เป็นประธาน โดยมีพันธกิจ วิสัยทัศน์ และค่านิยมของมหาวิทยาลัยเป็นจุดมุ่งหมายหลัก ทำการวิเคราะห์ SWOT เพื่อหาจุดแข็งและจุดอ่อนจากการศึกษาข้อมูลภายใน หาโอกาสและอุปสรรคจากการศึกษาข้อมูลภายนอก และได้จัดทำแผนกลยุทธ์ซึ่งมีกรอบระยะเวลา 5 ปี (2568-2572)
แผนกลยุทธ์ (Strategic plan) เป็นแผนงานหลักที่ทุกหน่วยงานของมหาวิทยาลัยใช้ร่วมกัน แบ่งตามพันธกิจอุดมศึกษา ได้เป็น 5 ยุทธศาสตร์ ในแต่ละยุทธศาสตร์จะมี 1-2 เป้าประสงค์ และ 2 กลยุทธ์ ดังตารางที่ 2.1-1 โดยที่กลยุทธ์ จะบอกว่าใครหรือหน่วยงานใด เป็นผู้รับผิดชอบงานอะไรหรือด้านไหน ส่วนเป้าประสงค์ จะบอกว่าใคร เป็นกลุ่มเป้าหมายหรือผู้ได้รับประโยชน์จากงานอะไร
คณะบริหารธุรกิจได้จัดทำแผนปฏิบัติการ (Action plan) ประจำปีของตนเองเช่นเดียวกับคณะและสำนักอื่น ๆ ซึ่งประกอบด้วยโครงการหรือกิจกรรมที่มีจุดประสงค์ที่สอดคล้องกับแผนกลยุทธ์ และใช้เป้าประสงค์ของแผนกลยุทธ์กำหนดตัวชี้วัดความสำเร็จ (KPI) ของแผนปฏิบัติการให้เหมาะสม ทั้งนี้เพื่อให้การปฏิบัติงานของหน่วยงานต่าง ๆ ของมหาวิทยาลัยมีจุดประสงค์สอดคล้องไปในทิศทางเดียวกัน (alignment) และบรรลุเป้าหมายของแผนร่วมกัน
ในแต่ละปี คณะบริหารธุรกิจจะมีการทบทวนความคืบหน้า หรือระดับความสำเร็จของแผนกลยุทธ์ และปรับปรุงตัวชี้วัดหรือคงตัวชี้วัดเดิมไว้ในการพัฒนาแผนปฏิบัติการประจำปี (แผนระยะสั้น 1 ปี) และขออนุมัติงบประมาณเพื่อดำเนินการในปีการศึกษา 2568 (มิ.ย.2568 – พ.ค.2569)
โดยที่แผนปฏิบัติของคณะต้องกำหนดค่าเป้าหมายที่สามารถวัดหรือประเมินระดับความสำเร็จเพื่อให้เปรียบเทียบกันได้ระหว่างปี และสามารถวิเคราะห์แนวโน้มของผลลัพธ์ซึ่งแสดงถึงการบรรลุเป้าประสงค์ของแผนกลยุทธ์ หรือความคลาดเคลื่อนหากยังไม่บรรลุ
| ยุทธศาสตร์ (Strategic agenda) | เป้าประสงค์ (Strategic objectives) | กลยุทธ์ (Strategy) |
| ย.1 ผลิตบัณฑิตที่มีคุณภาพเป็นที่ยอมรับในระดับชาติ | ป.1 (บัณฑิต) มีคุณภาพได้มาตรฐาน มีสมรรถนะทางวิชาชีพและภาษาอังกฤษ | ก.1 (คณะ) พัฒนาหลักสูตรและวิธีการจัดการเรียนการสอนที่ตอบสนองความต้องการของผู้เรียนและผู้มีส่วนได้ส่วนเสีย ก.2 (หลักสูตร) จัดการเรียนการสอนที่พัฒนาผู้เรียนให้มีทักษะทางปัญญาและสมรรถนะภาษาอังกฤษ สามารถแสดงออกว่าได้บรรลุผลลัพธ์การเรียนรู้ |
| ย.2 ผลิตงานวิจัย ผลงานวิชาการและนวัตกรรมที่มีคุณภาพระดับชาติ | ป.2 (อาจารย์) มีผลงานวิจัย วิชาการ หรือนวัตกรรม ตีพิมพ์เผยแพร่ในวารสารทั้งในและต่างประเทศ | ก.3 (อาจารย์) ผลิตผลงานวิจัย วิชาการและนวัตกรรมที่เผยแพร่ในแหล่งความรู้ที่มีคุณภาพระดับชาติ ก.4 (คณะ) พัฒนาเครือข่ายการทำวิจัยหรือวิชาการกับสถาบันทั้งในและต่างประเทศ |
| ย.3 ให้บริการวิชาการสร้างความเข้มแข็งให้ชุมชน/สังคม | ป.3.1 (สถาบัน) มีศูนย์ส่งเสริมความเป็นเลิศด้านวิชาการและวิชาชีพ ป.3.2 (สถาบัน) มีศูนย์ส่งเสริมความเป็นเลิศด้านภาษาอังกฤษเพื่อธุรกิจ | ก.5 (คณะ) ส่งเสริมให้อาจารย์และบุคลากรสร้างความเชี่ยวชาญจากความรู้ เพื่อให้บริการวิชาการแก่ชุมชน ก.6 (คณะ) สร้างความเชี่ยวชาญจากจุดเน้นของสาขาวิชาต่าง ๆ และให้บริการวิชาการแก่ชุมชน |
| ย.4 ส่งเสริมการอนุรักษ์ศิลปะวัฒนธรรมและค่านิยมอันดีของไทย | ป.4.1 (บุคลากรและนักศึกษา) เห็นคุณค่าและร่วมกันแสดงออกซึ่งวัฒนธรรมและค่านิยมที่ดีของไทย ป.4.2 (สถาบัน) พัฒนาสภาพแวดล้อม จัดการของเสียและพลังงาน มุ่งเป็นมหาวิทยาลัยที่อนุรักษ์สิ่งแวดล้อม | ก.7 (คณะ) ส่งเสริมให้บุคลากรและนักศึกษาเห็นคุณค่าและร่วมกันสร้างความเข้าใจในวัฒนธรรมและค่านิยมอันดีของไทย ก.8 (คณะ) รณรงค์และร่วมมือกันอนุรักษ์สิ่งแวดล้อม ลดของเสียหรือความสิ้นเปลือง ใช้วัสดุและพลังงานอย่างมีประสิทธิภาพ |
| ย.5 ยกระดับมาตรฐานการบริหารจัดการองค์กรสู่การมีผลงานที่ดีเลิศ | ป.5.1 (สถาบัน) ใช้หลักธรรมาภิบาลในการบริหารองค์กรที่มุ่งสู่งานได้ผลคนเป็นสุข ป.5.2 (สถาบัน) จัดให้มีระบบสารสนเทศที่ใช้ในการวัดความก้าวหน้าหรือความสำเร็จของแผนต่าง ๆ และใช้สนับสนุนการตัดสินใจได้ | ก.9 (คณะ) บริหารงานด้วยหลักธรรมาภิบาล มุ่งสู่องค์กรที่มีผลการดำเนินงานที่ดี ก.10 (คณะ) พัฒนาวิธีการทำงานและสภาวะที่จะสนับสนุนบุคลากรให้ปฏิบัติงานได้ผลอย่างมีประสิทธิภาพ |
ตารางที่ 2.1-1 แผนกลยุทธ์ของมหาวิทยาลัย ปี 2568-2572
คณบดีและคณะกรรมการบริหารคณะ ได้รวบรวมและวิเคราะห์ข้อมูลสำหรับจัดทำแผนกลยุทธ์ ดังต่อไปนี้
| ข้อมูลสำหรับจัดทำแผนกลยุทธ์ | แหล่งหรือที่มาของข้อมูล | การวิเคราะห์ |
| 1. ความเปลี่ยนแปลงของภาวะเศรษฐกิจ กฎระเบียบ และข้อบังคับ | มหาวิทยาลัย และสำนักงานปลัดกระทรวง อว. คณะกรรมการบริหารมหาวิทยาลัย ซึ่งมีคณบดีเป็นกรรมการและร่วมวางแผนกลยุทธ์ของสถาบัน คณะกรรมการสภาวิชาการซึ่งคณบดีเป็นกรรมการ | ผลกระทบ ปัญหา อุปสรรค |
| 2. แผนกลยุทธ์ปัจจุบัน | สำนักนโยบายและแผน | ผลการดำเนินการตาม KPI |
| 3. ความต้องการของผู้เรียน | นักศึกษาปัจจุบัน (ความพึงพอใจ และความคาดหวังของนักศึกษา) ศิษย์เก่า (สถิติการได้งานทำและอาชีพของบัณฑิต ความพึงพอใจ) ฝ่ายแนะแนวและรับสมัครนักศึกษา (ความต้องการของผู้เรียน และผู้ปกครอง ส่วนแบ่งตลาด พื้นที่ จังหวัด และโรงเรียนของนักเรียนที่สมัครเข้าเรียนในหลักสูตร) | – จุดแข็ง จุดอ่อน – ความเสี่ยงของหลักสูตร – การปิด ปรับปรุง หรือเปิดหลักสูตรใหม่ |
| 4. แนวโน้มความสำเร็จของแผนกลยุทธ์ | – ระบบฐานข้อมูล และรายงานตัววัดผลของแผนกลยุทธ์ (ซึ่งคณะจะต้องพัฒนาขึ้น) – คณะกรรมการบริหารสถาบัน ในการทบทวนและปรับปรุงแผนกลยุทธ์ประจำปี | – ตัววัดที่สำคัญ และผลลัพธ์ของแผนระยะสั้นเมื่อ เทียบกับเป้าหมายของแผนระยะยาว ว่าสอดคล้อง หรือได้ผลหรือไม่ และคณะจะมีมาตรการอย่างไรหากต้องปรับปรุงผลลัพธ์ที่ไม่บรรลุเป้าหมาย |
| 5. ระบบงานและสมรรถนะหลัก | สำนักทรัพยากรมนุษย์ สังกัดสำนักงานอธิการบดี อาจารย์ และบุคลากร | – สมรรถนะหลักของสถาบัน (กระบวนการที่บุคลากรของคณะเป็นผู้ดำเนินการ มีประสิทธิผลและประสิทธิภาพ) – สมรรถนะหลักของคู่ความร่วมมือ โดยเฉพาะหน่วยงานหรือสถานประกอบการที่รับนักศึกษาเข้าฝึกงาน (กระบวนการที่คู่ความร่วมมือเป็นผู้ดำเนินการ มีประสิทธิผลและประสิทธิภาพ) |
สำหรับในปีการศึกษา 2568 ที่ผ่านมา คณะบริหารธุรกิจได้เก็บรวบรวมข้อมูลโดยการสำรวจจากผู้ที่เกี่ยวข้องที่สำคัญ เพื่อใช้ประกอบการพิจารณาวางแผนกลยุทธ์ดังนี้
1. ความเข้าใจผู้เรียนและตลาด
คณะกรรมการพบว่า คณะและหลักสูตรต่าง ๆ ควรหาปัจจัยผลักดัน (drivers) ที่จะทำให้นักศึกษา บัณฑิต ศิษย์เก่า และลูกค้ากลุ่มอื่น เกิคความผูกพัน (engagement) กับหลักสูตร คณะ และสถาบัน เพื่อจะนำมาทบทวนและปรับปรุงเป้าประสงค์เชิงกลยุทธ์ และตัวชี้วัดของแผนปฏิบัติการที่สอดคล้องกันต่อไป
ตัวอย่างเช่น หลักสูตร BBA สาขาวิชา Airline business มีวิธีการดำเนินงานที่ดีในการสร้างความผูกพันกับนักศึกษา โดยมีการจัดให้นักศึกษาได้สัมภาษณ์งานเสมือนจริงกับอดีตผู้บริหารแผนกของบริษัทการบินไทย และใช้ผลการสัมภาษณ์เป็นเกณฑ์ในการคัดเลือกนักศึกษาที่มีคุณสมบัติเหมาะสม ให้เข้าฝึกงานวิชาสหกิจศึกษากับสายการบินที่มีชื่อเสียงซึ่งเป็นแหล่งฝึกงานของหลักสูตร ทางคณะสังเกตเห็นว่านักศึกษาให้ความสำคัญกับการสัมภาษณ์งานเสมือนจริงนี้ และเป็นส่วนหนึ่งของการเรียนอย่างมีความหมายของนักศึกษาในหลักสูตร
2. ศักยภาพความพร้อมและความต้องการภายในคณะ
การวางแผนการผลิตบัณฑิตมีการสำรวจปัจจัยต่าง ๆ ดังนี้คือ อาจารย์ผู้สอนและอาจารย์พิเศษ ห้องเรียน ห้องปฏิบัติการ อาคารสถานที่ ห้องสมุด และสิ่งสนับสนุนการเรียนรู้ ผู้ส่งมอบ และคู่ความร่วมมือ คณบดีได้หาวิธีใช้ทรัพยากรอย่างเหมาะสมโดยคำนึงถึงความต้องการที่สำคัญของแต่ละหลักสูตร และศักยภาพความพร้อมในการจัดการเรียนการสอน การผลิตบัณฑิต และการทำวิจัยเผยแพร่ของอาจารย์ประจำหลักสูตร เพื่อให้หลักสูตรมีคุณภาพเป็นไปตามมาตรฐานอุดมศึกษาของกระทรวงต้นสังกัด
โอกาสเชิงกลยุทธ์ที่สำคัญที่สุด คือ “การกระตุ้นให้เกิดนวัตกรรม” โดยมี แนวทางการขับเคลื่อน: ผู้นำระดับสูง (คณบดี) มีนโยบายส่งเสริมให้บุคลากรมีความกล้าเสี่ยงที่ผ่านการประเมินผลได้ผลเสียอย่างรอบด้าน (Intelligent Risk-taking) เพื่อใช้เป็นเครื่องมือในการแสวงหาโอกาสใหม่ ๆ และสร้างสรรค์นวัตกรรมที่จะนำพาคณะวิชาไปสู่ความสำเร็จและการเติบโตที่ยั่งยืน
การฝึกประสบการณ์ในสถานประกอบการ
คณะบริหารธุรกิจมีวิชาฝึกประสบการณ์ในสถานประกอบการเป็นองค์ประกอบสำคัญของการจัดการเรียนรู้ของทุกหลักสูตร วิชานี้เป็นวิชาบังคับที่นักศึกษาจะเรียนรู้จากการทำงานในแหล่งฝึกงานตลอดทั้งภาคการศึกษาโดยไม่ได้เรียนวิชาอื่น ในกระบวนการจัดการเรียนการสอนวิชานี้ต้องอาศัยคู่ความร่วมมือคือสถานประกอบการหรือแหล่งฝึกงาน ที่จะต้องจัดประสบการณ์การทำงานให้นักศึกษาได้เรียนรู้จากการปฏิบัติงานจริงเสมือนว่านักศึกษาเป็นบุคลากรของสถานประกอบการนั้น โดยจัดให้มีหัวหน้าที่จะฝึกสอนและมอบหมายงานให้นักศึกษาได้ปฏิบัติ และมีการประเมินผลงานของนักศึกษา เพื่อให้นักศึกษาได้เรียนรู้จากการทบทวนและปรับปรุงผลงาน
ในการพิจารณาว่ากระบวนการใดจะดำเนินการให้สำเร็จโดยบุคลากรของคณะ หรือกระบวนการใดจะดำเนินการโดยคู่ความร่วมมือที่ไม่เป็นทางการ (Collaborators) คณะจะประเมินจากสมรรถนะหลักของผู้ที่จะดำเนินการ และวัตถุประสงค์เชิงกลยุทธ์ของคณะ โดยการจัดการเรียนรู้ควบคู่กับการปฏิบัติงานนี้ถือเป็นสมรรถนะหลักของคู่ความร่วมมือ คณะบริหารธุรกิจจึงได้จัดให้สถานประกอบการที่มีความพร้อมและมีสมรรถนะหลักดังกล่าว เป็นการ outsourcing กระบวนการจัดการเรียนการสอนให้แก่คู่ความร่วมมือ
คณะบริหารธุรกิจ มีวัตถุประสงค์เชิงกลยุทธ์ที่สำคัญ เป้าประสงค์ที่สำคัญ และกรอบระยะเวลาที่จะเป้าประสงค์ดังกล่าว ดังนี้
| วัตถุประสงค์เชิงกลยุทธ์ที่สำคัญ | ตัววัดผล หรือ ตัวชี้วัด และ (ค่าเป้าหมาย) |
| ก.2 หลักสูตรสามารถพัฒนาทักษะทางปัญญาและสมรรถนะภาษาอังกฤษของผู้เรียน | ก2.1 ร้อยละของนักศึกษาที่บรรลุผลการเรียนรู้รายวิชา ในด้านทักษะทางปัญญาและการแก้ปัญหา ในรายวิชาหลักที่สำคัญของหลักสูตรของแต่ละภาคการศึกษา (เป้าหมาย 60% ระยะเวลาแผน 3 ปี) ก2.2 ร้อยละของนักศึกษาที่สอบ TOEIC ได้คะแนนตามเกณฑ์ของระดับชั้นปี ปี 1: 300, ปี 2: 350, ปี 3: 400, ปี 4: 450 (เป้าหมาย 60% ระยะเวลาแผน 3 ปี ) |
| ป.1 บัณฑิตมีคุณภาพได้มาตรฐาน มีสมรรถนะทางวิชาชีพและภาษาอังกฤษ | ป1.1 ร้อยละของบัณฑิตที่ได้งานทำภายใน 1 ปีหลังจากสำเร็จการศึกษา (เป้าหมาย 95% ระยะเวลาแผน 3 ปี) ป1.2 คะแนนความพึงพอใจเฉลี่ยของผู้ใช้บัณฑิตที่มีต่อบัณฑิตในด้านผลลัพธ์การเรียนรู้ที่สำคัญต่อวิชาชีพ (เป้าหมาย 4.0/5 ระยะเวลาแผน 3 ปี) |
| ป.1 บัณฑิตมีคุณภาพได้มาตรฐาน มีสมรรถนะทางวิชาชีพและภาษาอังกฤษ | ป1.3 ร้อยละของนักศึกษาฝึกงานที่ได้รับการประเมิน โดยผู้ฝึกสอนงานในแหล่งฝึกร่วมกับอาจารย์ที่ปรึกษา ในด้านทักษะการแก้ปัญหาและการคิดสร้างสรรค์ ได้ระดับดี (4.0/5) หรือสูงกว่า (เป้าหมาย 60% ระยะเวลาแผน 3 ปี) |
| ก.3 คณาจารย์ผลิตผลงานวิจัย วิชาการและนวัตกรรม ที่มีคุณภาพระดับชาติ | ก3.1 ร้อยละของแผนงานวิจัยหรือการสร้างนวัตกรรมของอาจารย์ในคณะที่แสดงถึงความเชี่ยวชาญและมีคุณภาพ (เป้าหมาย 60% ระยะเวลาแผน 5 ปี) ก3.2 ร้อยละของงานวิจัยที่ได้รับการตีพิมพ์ในวารสารที่ได้มีระดับคุณภาพ (เป้าหมาย 40% ระยะเวลาแผน 5 ปี) |
วัตถุประสงค์เชิงกลยุทธ์ของคณะบริหารธุรกิจ ได้รับการกำหนดขึ้นอย่างมีระบบด้วยการเชื่อมโยงวิสัยทัศน์กับบริบทปัจจุบัน ใช้ข้อมูลเชิงประจักษ์และคำนึงถึงความครอบคลุมในทุกมิติของการดำเนินงานเพื่อใช้เป็นทิศทางหลักในการขับเคลื่อนองค์กรให้บรรลุผลอย่างยั่งยืน
Evidence
| รหัสหลักฐาน | ชื่อหลักฐาน(พร้อมแนบลิ้งค์) |
| 2.1-1-00 | แผนการดำเนินการตามแนวทาง EdPEx ของสถาบัน เพื่อใช้ในการประกันคุณภาพระดับสถาบันและคณะ และ เกณฑ์ EdPEx ปี 2563-66 ฉบับภาษาไทย โดย สป.อว. |
| 2.1-1-01 | แผนยุทธศาสตร์ ฉบับ 3 (พ.ศ.2568 – 2572) |
| 2.1-1-02 | Strategic and risk management |
| 2.1-1-03 | TRSU career |
| 2.1-1-04 | Action Plan, Faculty of Business 2568 |
| 2.1-2-01 | แผนพัฒนาวิทยาลัยตามจุดเน้นของสถาบันอุดมศึกษากลุ่มผลิตและพัฒนาบุคลากรวิชาชีพและสาขาจำเพาะ (กลุ่มที่ 5) ตามนโยบายด้านการอุดมศึกษาของ สป.อว. |
| 2.1-2-02 | ผลการประเมินความพึงพอใจของผู้ใช้บัณฑิตของคณะบริหารธุรกิจ |
Self-Assessment 2.1
| เกณฑ์คุณภาพ | ประเมินตนเอง | คะแนน |
| 1. กระบวนการจัดทำกลยุทธ์ | ||
| (1) กระบวนการวางแผนกลยุทธ์ (2) การวิเคราะห์และกำหนดกลยุทธ์ (1 คะแนน) | / | 1 |
| (3) โอกาสเชิงกลยุทธ์และโอกาสที่ผ่านการประเมินผลได้ผลเสียของความเสี่ยงอย่างรอบด้าน (1 คะแนน) | / | 1 |
| (4) การจัดจ้างคนภายนอก และสมรรถนะหลักของสถาบัน (1 คะแนน) | / | 1 |
| 2. วัตถุประสงค์เชิงกลยุทธ์ | ||
| (1) วัตถุประสงค์เชิงกลยุทธ์ที่สำคัญ (1 คะแนน) | / | 1 |
| (2) การพิจารณาวัตถุประสงค์เชิงกลยุทธ์ (1 คะแนน) | / | 1 |
| รวมผลการประเมินตนเอง Criteria 2.1 | 5 | |